Eski Başbakan Nuri el-Maliki’nin yeniden göreve dönme girişimi, Washington’ın açık itirazıyla karşılaştı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yakınlığıyla bilinen Şii siyasetçinin iktidara dönüşüne karşı çıkarken, Maliki’nin geçmişteki yolsuzluk sicili Irak’ta da tartışma yaratıyor.
HABER MERKEZİ- Irak’ta 2006-2014 yılları arasında başbakanlık yapan Nuri el-Maliki, yeniden hükümetin başına geçme hedefinden vazgeçmeyeceğini açıkladı. 23 Şubat’ta AFP’ye konuşan 75 yaşındaki siyasetçi, “Ülkemin egemenliği ve iradesine saygımdan dolayı kesinlikle çekilmeyi düşünmüyorum” dedi.
Fransız L’ibération Gazetesi’nin haberine göre Maliki’nin adaylığı, Washington’da rahatsızlık yarattı. Donald Trump yönetimi, İran’a karşı tehditlerin tırmandığı bir dönemde, Tahran’a yakın bir ismin Bağdat’ta yeniden iktidara gelmesine karşı çıkıyor. Beyaz Saray’ın Maliki’ye yönelik “veto” tavrı, Irak siyasetinde dengeleri sarstı.
WASHINGTON’A GÜVENCE MESAJI
Maliki, ABD ile ilişkilerin Irak’ın kalkınması için “hayati” olduğunu savunarak Washington’a güvence vermeye çalıştı. Bağdat’taki diplomatik misyonların, özellikle geçmişte İran yanlısı milislerin hedef aldığı ABD Büyükelçiliği’nin korunacağını ve silahlı grupların silahsızlandırılacağını söyledi.
Kasım ayındaki genel seçimlerde çoğunluğu elde eden ve Şii partileri bir araya getiren Koordinasyon Çerçevesi ittifakı, Maliki’yi başbakan adayı olarak göstermişti. Ancak Trump’ın 27 Ocak’ta dile getirdiği sert uyarıların ardından koalisyon içinde görüş ayrılıkları baş gösterdi.
İRAN İLE ABD ARASINDA SIKIŞAN IRAK
Irak, 1.300 kilometrelik sınır paylaştığı İran ile güçlü siyasi, dini ve ticari bağlara sahip. Uluslararası yaptırımlar altındaki Tahran için uzun süredir ekonomik bir can damarı olarak görülüyor. Lübnan’da Hizbullah’ın zayıflatılması ve Suriye’de Esad yönetiminin devrilmesinin ardından, Irak İran’ın bölgedeki en önemli dayanak noktası haline gelmiş durumda.
Trump yönetiminin, OPEC’in ikinci büyük petrol üreticisi olan Irak’a yönelik olası yaptırım adımlarının ülke ekonomisi üzerinde yıkıcı etkileri olabileceği belirtiliyor. Petrol gelirleri, Irak bütçesinin yaklaşık yüzde 85’ini oluşturuyor.
YOLSUZLUK VE MEZHEPÇİ SİYASET ELEŞTİRİLERİ
Maliki’nin geçmişi ise Irak kamuoyunda tartışmalı. Görevde olduğu dönemde Sünnilere yönelik mezhepçi politikalar izlemekle suçlanan Maliki’nin yönetimi, 2014’te IŞİD’in yükselişine zemin hazırlamakla eleştiriliyor. Ayrıca Irak Parlamentosu Şeffaflık Komisyonu’na göre, 2003 sonrası dönemde kamu kaynaklarından yaklaşık 320 milyar doların usulsüz biçimde kaybolduğu; bunun önemli bölümünün Maliki’nin sekiz yıllık iktidarı sırasında gerçekleştiği ifade ediliyor.
Iraklı yorumcular, Maliki’nin yeniden aday gösterilmesini “devlet inşasının iflası” olarak nitelendiriyor. ABD’nin sert tutumu, hem Washington’da hem de Bağdat’ta Maliki’nin adaylığının geri çekilebileceği yönündeki beklentileri artırmış durumda.
Ancak böyle bir geri adım, Irak’ta zaten kırılgan olan siyasi istikrarın daha da uzamasına yol açabilir. Ülke, yıllar süren çatışma ve kaosun ardından yeni yeni toparlanma sürecine girmişti.
