ABD ile İran arasındaki dolaylı görüşmelerin üçüncü turu bugün Cenevre’de yapılacak. Bölgeye son 20 yılın en büyük askeri yığınağını yapan ABD, İran’ın nükleer silahlara sahip olamayacağı konusunda net. İran ise, barışçıl amaçlı uranyum zenginleştirmede ısrarcı.
HABER MERKEZİ – ABD ile İran arasında bugün üçüncü tur görüşmeler İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılacak. İran uranyum zenginleştirme programında barışçıl teknolojiler için ısrar ederken, ABD İran’ın nükleer silahlara sahip olamayacağı konusundaki tutumunu sürdürüyor.
ABD’nin Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı ve eski danışmanı Jared Kushner, bugün Cenevre’de İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlığındaki İran heyetiyle bir kez daha dolaylı bir görüşme gerçekleştirecek. Arabulucu ise, ilk iki görüşmede olduğu gibi yine Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi.
×ABD ve İran heyetleri ilk olarak 6 Şubat’ta Umman’ın başkenti Maskat’ta bir araya gelmişti. İkinci tur görüşmeler ise, 17 Şubat’ta Cenevre’de yapılmıştı. Taraflar arasında doğrudan görüşme gerçekleşmedi,
ABD’nin İran ile yürüttüğü görüşmelerden henüz somut bir sonuç çıkmış değil. ABD, İran’dan nükleer faaliyetlerinin tamamen bitirmesini, balistik füze programını sonlandırmasını ve bölgedeki vekil güçlere verdiği desteği durdurmasını istiyor. İran ise, uranyum zenginleştirme programını nükleer silahlar için değil barışçıl teknolojiler için kullanmaya devam edeceğini, balistik füze programını ve vekil güçlerle ilişkilerini ise müzakere konusu yapmayacağını belirtiyor.
Öbür yandan ise ABD’nin bölgeye askeri yığınağı devam ediyor. The Washington Post gazetesi, ABD’nin İran yakınlarına son 20 yılın en büyük askeri güç yığınağını yaptığını yazdı. Gazeteye göre Washington yönetimi, Avrupa ve Orta Doğu’daki üslere 150’den fazla askeri uçak sevk etti.
ABD-İran müzakereleri öncesi askeri yığınak | Washington’dan bölgeye son 20 yılın en büyük sevkiyatı
ERAKÇİ ANLAŞMA KONUSUNDA İYİMSER, ANCAK ASKERİ İHTİMALLERİ DIŞLAMIYOR
ABD ile bugünkü dolaylı görüşmeler için dün İsviçre’ye giden İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, India Today’a konuştu. Ülkesinin nükleer faaliyetleriyle ilgili soruları yanıtlamaya ve endişeleri gidermeye hazır olduklarını belirten Erakçi, “Nükleer teknolojiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkımızdan vazgeçmeye hazır değiliz. Bu bizim tutumumuz ve istediğimiz şeydir. Bu nedenle yarın Cenevre’de üzerinde uzlaşılmış, adil ve dengeli bir çözüme ulaşma imkanı bulunduğuna inanıyorum” diye konuştu.
“(17 Şubat’taki ikinci turda) Bir tür karşılıklı anlayışa varmayı başardık. Sanırım bu anlayış temelinde bir anlaşma, bir mutabakat inşa edebiliriz” diyen Erakçi, ABD Başkanı Donald Trump’ın “İran’ın ABD’ye ulaşabilecek füze geliştirdiği” iddiasına da yanıt verdi. Erakçi, “Bence kendisi sahte haberlere kurban gidiyor. Biz böyle füze geliştirmiyoruz. Füze menzilimizi kasıtlı olarak 2 bin kilometreyle sınırlı tuttuk. Bu sadece kendimizi savunmak içindir” dedi.
ABD’nin bölgeye yaptığı askeri yığınakla ilgili olarak da Erakçi, “Eğer amaçları bizi tehdit ederek teslim olmamızı sağlamaksa böyle bir şey asla olmayacak. Bu kesin. Bu yıkıcı bir savaş olacak. Böyle bir koşulda, kimse için zafer olmayacaktır. ABD üsleri bölgenin farklı noktalarına dağılmış olduğundan, maalesef tüm bölge bu savaşa sürüklenebilir. Bu çok korkunç bir senaryo. Bunun hakkında konuşmak bile istemiyorum” diye konuştu.
ABD, NÜKLEER SİLAHLARIN OLMAYACAĞI KONUSUNDA NET
ABD Başkanı Donald Trump, Salı günü yaptığı konuşmada İran’ın nükleer silahlara sahip olmasına izin vermeyeceğini bir kez daha tekrarladı. Öbür yandan ABD bölgeye son 20 yılın en büyük askeri yığınağını sürdürürken, Trump diplomasiye öncelik vereceğini de yineledi.
Trump’tan Kongre’de İran mesajı l Nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğim
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de, dün Fox News’e verdiği röportajda, “İran’ın nükleer silahı olamaz. Eğer (Trump) bu yolu seçerse, bu nihai askeri hedef olur” dedi.
Vance’e göre, “Prensip çok basit: İran nükleer silaha sahip olamaz” dedi. Vance, Trump’ın “bu sorunu çözmek için müzakerecileri gönderdiğini” ve “bu sorunu diplomatik yollarla çözmek istediğini” söyledi ve ekledi: “Ancak elbette başkanın başka seçenekleri de var.”
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da dün gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’ın nükleer programının unsurlarını “sürekli yeniden inşa etmeye çalıştığını” söyledi. Tahran’ın şu anda uranyum zenginleştirmediğini, “ancak nihayetinde bunu yapabilecekleri noktaya ulaşmaya çalıştıklarını” belirtti.
Rubio, ayrıca İran’ın balistik füzeler hakkında konuşmayı reddettiğini de belirterek bunu “büyük bir sorun” olarak nitelendirdi.
Bu arada Trump, 19 Şubat’ta İran’ın 10-15 gün içinde bir anlaşma yapması gerektiğini, aksi takdirde “gerçekten kötü şeyler” olacağı uyarısında bulunmuştu.
ABD NÜKLEER ANLAŞMANIN SÜRESİZ, İRAN İSE SINIRLI OLMASINI İSTİYOR
Bu arada Reuters haber ajansı, 22 Şubat Pazar günü, İran’ın ABD saldırısını önlemek amacıyla yaptırımların kaldırılması ve uranyum zenginleştirme hakkının tanınması karşılığında yeni tavizler teklif ettiğini ileri sürmüştü. Bu tavizlerden birinin İran’ın belli bir süre içinde uranyum zenginleştirmeyi askıya alması da bulunuyor.
Ancak ABD merkezli Axios haber sitesi, Trump yönetiminin İran ile yapılacak herhangi bir nükleer anlaşmanın “süresiz olarak” yürürlükte kalmasını talep ettiğini ileri sürdü. İran ile müzakereleri yürüten ABD Özel Temsilcisi Witkoff’un özel bir toplantıda İran’a, önemli nükleer kısıtlamaların son bulacağı bir tarihin yer almadığı bir sözleşme imzalatma düşüncesini dile getirdiği de kaydedildi.
Trump da, eski Başkan Barack Obama döneminde müzakere edilen ve İran’ın nükleer programına ilişkin sınırlamaları 8 ila 25 yıllık bir süre içinde kademeli olarak kaldıran hükümler içeren anlaşmayı eleştiriyordu.
ABD Başkanı ilk döneminde, Tahran yönetiminin nükleer programıyla ilgili sorumluluklarının bir zaman dilimiyle kısıtlanmasının, bu konuda verilen sözlerin kalıcı olmamasına yol açtığını gerekçe göstererek, Obama döneminde imza edilen anlaşmadan çekilmişti.
